Ma trận này gồm 4 nhóm nội dung cốt lõi: Giá trị – Giáo dục – Cảm xúc – Giải trí. Đây là 4 “bến đỗ” mà mọi hành trình sáng tạo đều có thể quay về, bất kể bạn đang làm nội dung cho lĩnh vực nào, từ thời trang trẻ em, F&B, giáo dục, sức khỏe, mỹ phẩm, bất động sản cho đến thương hiệu cá nhân. Khi bạn biết vận hành bốn góc này theo đúng tinh thần của truyền thông, việc triển khai 100, 200 hay thậm chí hàng nghìn ý tưởng không còn là chuyện khó.
1. Nội dung Giá trị – Khi bạn cho đi trước khi nhận lại
Trong marketing, đặc biệt ở thời đại social media – nơi cách bạn “cho đi” quyết định cách khách hàng sẽ “ở lại” với bạn – nội dung giá trị trở thành nền tảng đầu tiên cần được xây dựng. Đây là nhóm nội dung trả lời câu hỏi: Khán giả sẽ nhận được gì khi xem nội dung của bạn?
Nội dung giá trị không nhất thiết phải rộng, to lớn hay mang tầm tư vấn chiến lược. Đôi khi, một mẹo nhỏ, một góc nhìn thực tế, một kinh nghiệm cá nhân cũng có thể trở thành giá trị nếu nó chạm đúng điểm đau (pain point) của người xem. Ví dụ, với ngành thời trang trẻ em, giá trị có thể đến từ những hướng dẫn chọn size đúng cho trẻ, mẹo bảo quản quần áo để mặc bền hơn, cách phối đồ giúp con đẹp nhưng vẫn thoải mái. Với F&B, đó có thể là mẹo bảo quản thực phẩm, cách chọn nguyên liệu sạch, hoặc các gợi ý thực đơn theo mùa. Với ngành mẹ và bé, giá trị nằm ở việc chia sẻ những kiến thức giúp mẹ chăm con dễ hơn, từ lựa chọn sản phẩm, cách đọc thành phần đến cách thiết lập thói quen cho con.
Trong ma trận nội dung, nhóm “Giá trị” là nhóm dễ triển khai nhất, bởi nó luôn xuất phát từ nhu cầu thực của khách hàng. Điều cần lưu ý là giá trị không phải là những gì bạn nghĩ khách hàng cần – mà là những gì họ thực sự muốn tìm. Đó có thể là các dạng nội dung như hướng dẫn, checklist, tips, phân tích, nhận định ngắn, kinh nghiệm cá nhân, hoặc những lời khuyên mang tính ứng dụng cao.
Khi được phát triển đúng cách, nội dung giá trị tạo nên cảm giác tin tưởng. Khán giả cảm giác rằng bạn “có ích”, bạn hiểu vấn đề của họ, và bạn cung cấp giải pháp không tính phí. Đây là bí quyết khiến họ ở lại lâu hơn, tương tác nhiều hơn và sau cùng trở thành khách hàng trung thành của bạn. Một thương hiệu có thể xây dựng hình ảnh mạnh mẽ chỉ bằng việc duy trì việc chia sẻ giá trị đều đặn. Và càng chia sẻ, bạn càng hiểu sâu hơn về khán giả của mình – một lợi thế mà không công cụ nào có thể mang lại.
2. Nội dung Giáo dục – Khi thương hiệu trở thành nơi mở mang tri thức
Nếu nội dung giá trị giúp khán giả giải quyết các vấn đề nhỏ trong cuộc sống, thì nội dung giáo dục giúp họ hiểu sâu hơn về lĩnh vực mà bạn đang hoạt động. Đây là nhóm nội dung giúp “nâng tầm” thương hiệu, khiến người xem cảm thấy rằng họ học được điều mới chỉ bằng việc theo dõi bạn.
Nội dung giáo dục không phải là những bài giảng khô khan, mà là những kiến thức được chuyển hóa thành ngôn ngữ dễ đọc, dễ hiểu và gần gũi. Humanize mọi kiến thức, kể cả kiến thức chuyên môn. Ví dụ, thay vì nói “quy trình sản xuất nước muối đạt chuẩn”, bạn có thể kể về hành trình tạo nên một chai nước muối từ những công đoạn nhỏ, giải thích tại sao từng bước lại quan trọng. Thay vì nói “chất liệu cotton 4 chiều tốt”, bạn có thể kể về câu chuyện vì sao trẻ nhỏ cần chất liệu an toàn và thoáng khí.
Trong ngành nào cũng có thể khai thác nội dung giáo dục: thời trang trẻ em có tri thức về chất liệu, công nghệ may, hiểu biết về kích cỡ và hình dáng cơ thể bé; ngành mẹ và bé có kiến thức khoa học về chăm sóc trẻ; ngành dược liệu – đông y có kiến thức về dược tính, quy trình chiết xuất, cách phân biệt thật – giả; ngành F&B có quy tắc bảo quản, dinh dưỡng, chế biến…
Đặc điểm quan trọng nhất của nội dung giáo dục là: khán giả thấy mình “thông minh hơn” sau khi đọc. Khi người xem cảm giác họ học được điều mới, họ sẽ lưu bài, chia sẻ bài và quay lại thường xuyên. Đây cũng là nhóm nội dung giúp thương hiệu tạo hình ảnh chuyên nghiệp, minh bạch và đáng tin – yếu tố cốt lõi trong ngành mẹ và bé, sức khỏe hay sản phẩm tiêu dùng nhanh.
Điều tuyệt vời của nội dung giáo dục là bạn không bao giờ cạn ý tưởng, bởi kiến thức trong ngành luôn sâu rộng. Chỉ cần chọn một góc nhỏ, bạn đã có thể tạo ra chuỗi nội dung kéo dài hàng tuần. Và khi đã làm đúng, bạn tạo ra một “hiệu ứng dài hạn”: khán giả xem bạn như một nguồn tri thức đáng tin cậy – điều mà bất kỳ thương hiệu nào cũng mong muốn.
3. Nội dung Cảm xúc – Khi trái tim lên tiếng trước lý trí
Trong thế giới nơi nội dung ngập tràn và người xem chỉ lướt trong vài giây, điều giữ họ lại không phải lúc nào cũng là kiến thức hay giá trị. Đôi khi, thứ khiến họ dừng lại chính là cảm xúc. Con người vốn là sinh vật cảm xúc trước khi là sinh vật lý trí. Họ quyết định mua hàng bằng cảm xúc, rồi dùng lý trí để biện minh sau đó.
Nội dung cảm xúc là nhóm nội dung chạm vào ký ức, vào trải nghiệm cá nhân, vào những điều tưởng như nhỏ nhưng ai cũng đã từng trải qua. Đó có thể là những câu chuyện đời thường: khoảnh khắc mẹ thử chiếc áo mới cho con và cười vì con lớn nhanh quá; cảm giác của một người cha khi chọn món quà nhỏ cho đứa bé đầu tiên trong gia đình; hoặc những câu chuyện khách hàng đã trải qua với thương hiệu của bạn – giản dị nhưng thật.
Nội dung cảm xúc không nhất thiết phải bi lụy, sâu sắc hay đẫm nước mắt. Quan trọng là tính chân thật. Khán giả cảm nhận rõ sự chân thành và họ dễ kết nối với điều đó. Một thương hiệu biết kể chuyện luôn có cơ hội tạo ra cộng đồng mạnh. Câu chuyện càng gần gũi, càng đời thường, càng dễ khiến người xem thấy hình ảnh của chính mình trong đó.
Ở nhóm nội dung này, bạn có thể khai thác nhiều hướng: chuyện nghề, chuyện thương hiệu, chuyện khách hàng, chuyện hậu trường. Nếu làm trong ngành mẹ và bé, câu chuyện cảm động về hành trình chăm con, về những lo lắng của mẹ, về những mùa đầu làm cha mẹ luôn mang lại nhiều tương tác. Nếu làm thời trang trẻ em, những khoảnh khắc gia đình, những buổi đi chơi, những câu nói ngây thơ của trẻ có thể tạo ra kết nối rất mạnh. Nếu làm ngành sức khỏe, câu chuyện về hành trình phục hồi, về sự thay đổi của khách hàng sau khi sử dụng sản phẩm là nguồn nội dung cảm xúc vô biên.
Điểm mạnh của nội dung cảm xúc là nó khiến khán giả nhớ đến bạn lâu hơn. Người ta quên rất nhanh những bài hướng dẫn, nhưng họ nhớ rất lâu một câu chuyện hay. Và đôi khi, chỉ một câu chuyện chạm đúng tim cũng đủ để chuyển đổi khách hàng.
4. Nội dung Giải trí – Khi thương hiệu khiến người xem mỉm cười
Trong ma trận 4 góc độ, nhóm nội dung giải trí là nhóm được xem nhẹ nhiều nhất nhưng lại có sức lan tỏa lớn nhất. Khán giả không lên Facebook hay TikTok để học suốt ngày. Họ cần được thư giãn, cần được cười, cần được “xả”. Trong bối cảnh ngày càng nhiều thông tin tiêu cực, nội dung giải trí nhẹ nhàng trở thành liều thuốc tinh thần mà ai cũng cần.
Giải trí không có nghĩa là phải làm trò lố, phải đóng vai, phải nhảy trend hay làm những nội dung gây sốc. Giải trí đơn giản có thể là một khoảnh khắc lí thú hậu trường, một biểu cảm dễ thương của trẻ, một đoạn hội thoại ngắn, một tình huống hài nhỏ trong quá trình làm việc. Giải trí có thể là meme, trend, câu nói vui, tình huống “đúng là tôi”, hoặc những clip “nghe là hiểu” mà không cần lời bình.
Các thương hiệu mạnh đều hiểu rằng: giải trí là chìa khóa giữ tương tác. Một trang chỉ có giáo dục sẽ rất khô khan. Một trang chỉ có cảm xúc sẽ nặng nề. Một trang chỉ có giá trị sẽ dễ nhàm chán. Và chỉ khi có giải trí, fanpage mới trở nên gần gũi, dễ tiếp cận và tạo ra cảm giác “muốn ở lại”.
Điều quan trọng nhất của nội dung giải trí là tính nhẹ nhàng và tính tự nhiên. Càng mộc mạc, càng chân thật, càng dễ tạo thiện cảm. Hãy nhớ rằng mạng xã hội là nơi con người tìm sự kết nối, không phải nơi họ tìm sự hoàn hảo. Những khoảnh khắc vui vẻ, đơn giản lại là thứ giúp thương hiệu trở nên “có hồn” hơn bao giờ hết.
Kết luận – Ma trận 4 góc độ là vũ khí bí mật của mọi thương hiệu
Khi hiểu rõ và vận hành đúng Ma trận nội dung 4 góc độ – Giá trị – Giáo dục – Cảm xúc – Giải trí – bạn sẽ không bao giờ rơi vào trạng thái bí ý tưởng nữa. Đây không chỉ là một phương pháp, mà còn là một hệ thống tư duy. Bất kỳ chủ đề nào cũng có thể triển khai theo cả bốn góc độ. Mỗi sản phẩm đều có giá trị để chia sẻ, tri thức để giáo dục, câu chuyện để cảm xúc và khoảnh khắc để giải trí.
Thế giới nội dung không còn là cuộc chạy đua xem ai đăng nhiều hơn, mà là cuộc chạy đua xem ai kết nối sâu hơn. Và bốn góc độ này chính là chìa khóa để bạn kết nối bền vững với khách hàng: họ đến vì giá trị, ở lại vì giáo dục, gắn bó vì cảm xúc và tương tác vì giải trí.
Bí mật của những thương hiệu truyền thông tốt không nằm ở việc họ có đội ngũ đông hay ngân sách lớn, mà là họ có một hệ thống nội dung rõ ràng, bền vững và dễ tái tạo. Ma trận 4 góc độ chính là bản đồ giúp bạn đi xa trong hành trình xây dựng thương hiệu trên mạng xã hội.
