1. Lát cắt hành vi: Người Việt đang mua online nhiều hơn chúng ta tưởng
Điểm nổi bật nhất trong biểu đồ là tỷ lệ người mua online với tần suất cao. 39% người Việt mua hàng trực tuyến hơn 4 lần/tuần, một con số đáng kinh ngạc nếu so với thời điểm cách đây 5–7 năm. Thêm vào đó, 34% mua 2–3 lần/tuần, chiếm tỷ trọng gần tương đương.
Điều này có nghĩa là:
➡️ 73% người tiêu dùng mua online ít nhất 2 lần mỗi tuần.
Nếu như trước đây người Việt chỉ lên sàn TMĐT vào các dịp sale lớn, thì giờ đây thói quen ấy đã trở thành… sinh hoạt thường ngày. Mua chai nước rửa tay, hộp sữa cho con, gói cà phê, hay một cuộn băng keo – bất cứ thứ gì đều có thể đặt qua mạng và giao trong ngày.
Tần suất sử dụng cao phản ánh rằng TMĐT đã len sâu vào mọi ngóc ngách của đời sống: tiện lợi, nhanh, nhiều lựa chọn, giá cạnh tranh, thanh toán đơn giản. Không còn rào cản như trước, người tiêu dùng Việt đã “thuần thục” với việc mua sắm qua màn hình.
Bên cạnh đó, số người không bao giờ mua online chỉ chiếm 1% – gần như có thể xem là bằng 0. Điều này chứng minh rằng thị trường TMĐT tại Việt Nam đã bước qua giai đoạn giáo dục, bước vào giai đoạn thói quen hoá.
2. Vì sao người Việt mua online nhiều đến vậy?
Có 5 lý do chính khiến hành vi mua sắm trực tuyến ngày càng phổ biến:
(1) Hệ thống logistics cải thiện vượt bậc
Nếu như 6–7 năm trước, giao hàng chậm là điều phổ biến thì nay tốc độ giao hàng “trong ngày”, thậm chí “2 giờ” đã trở thành tiêu chuẩn mới. Các dịch vụ giao nhanh như GHN, GHTK, Shopee Express, Ahamove, GrabExpress… giúp TMĐT không còn là chờ đợi, mà là đáp ứng tức thì.
(2) Phương thức thanh toán số bùng nổ
Ví điện tử, chuyển khoản 24/7, QR code… Tất cả giúp quy trình mua hàng trơn tru, giảm cảm giác rủi ro. Khi người tiêu dùng quen với việc “bấm là xong”, họ sẽ vào sàn thường xuyên hơn.
(3) Giá cạnh tranh và nhiều ưu đãi
Mã giảm giá, miễn phí vận chuyển, flash sale theo giờ… tạo cảm giác “lỡ không mua hôm nay là thiệt”. TMĐT đã biến mua sắm thành một trải nghiệm thú vị, thậm chí “nghiện”.
(4) Mạng xã hội thúc đẩy hành vi tiêu dùng
TikTok Shop, livestream bán hàng, đánh giá của KOL/KOC… đang tạo tác động cực lớn. Khách hàng không chỉ mua sản phẩm, họ mua cả câu chuyện, cảm xúc và sự tin tưởng.
(5) Lối sống bận rộn, nhu cầu tối ưu thời gian
Thay vì mất 1–2 giờ ra chợ hay siêu thị, người Việt chỉ cần vài phút để đặt hàng. Khi đời sống đô thị ngày càng áp lực, mua sắm online trở thành giải pháp “giải phóng thời gian” hiệu quả.
3. Tác động của thói quen này đến doanh nghiệp Việt
Tần suất mua hàng online tăng tác động trực tiếp đến mọi ngành hàng – từ FMCG, thời trang, đồ gia dụng cho đến sản phẩm truyền thống, nông sản.
(1) Doanh nghiệp buộc phải hiện diện nơi khách hàng hiện diện
73% người tiêu dùng vào sàn 2–4 lần mỗi tuần nghĩa là:
➡️ Nếu thương hiệu không có mặt trên TMĐT, thương hiệu mất đi 73% cơ hội tiếp cận khách hàng hằng tuần.
Với các doanh nghiệp nhỏ, đây không còn là “xu hướng để cân nhắc”, mà là con đường sống còn.
(2) Cuộc cạnh tranh không còn ở giá – mà ở trải nghiệm
Khi mọi thứ đều dễ mua, người tiêu dùng sẽ chọn thương hiệu:
-
giao nhanh hơn
-
đóng gói đẹp hơn
-
trả lời tin nhắn nhanh hơn
-
hình ảnh chân thực hơn
-
có chứng nhận rõ ràng hơn
Điều này đặt ra yêu cầu mới cho doanh nghiệp Việt: đầu tư vào chuỗi trải nghiệm, không chỉ vào sản phẩm.
(3) Sản phẩm truyền thống có cơ hội vàng
Điều thú vị là nhóm sản phẩm thủ công, đặc sản vùng miền, sản phẩm địa phương đang được người trẻ tìm mua nhiều hơn. Vì họ muốn:
-
tìm giá trị thật
-
tìm hương vị quê
-
tìm những câu chuyện chân thật
TMĐT giúp những sản phẩm vốn chỉ bán ở làng, xã trở thành thương hiệu quốc gia, thậm chí quốc tế.
4. Xu hướng tương lai: TMĐT Việt Nam 5 năm tới sẽ như thế nào?
Dựa trên dữ liệu hiện tại, có thể dự đoán 5 xu hướng nổi bật:
(1) Thanh toán không tiền mặt sẽ chiếm ưu thế tuyệt đối
Tỷ lệ thanh toán số sẽ tăng mạnh. Các phương thức như ví điện tử, thẻ ngân hàng, QR, credit online, thậm chí “mua trước trả sau” (BNPL) sẽ phổ biến hơn.
(2) TMĐT không chỉ bán hàng – mà bán trải nghiệm giải trí
Livestream mua hàng, video review, bán hàng kết hợp nội dung (shoppertainment) sẽ tiếp tục bùng nổ.
Người xem “lướt TikTok”, nhưng rồi… tự nhiên mua luôn.
(3) Sự vươn lên của thương hiệu Việt nhỏ và siêu nhỏ
Khi chi phí mở gian hàng thấp hơn mở cửa hàng truyền thống hàng chục lần, hàng ngàn hộ kinh doanh sẽ chuyển mình lên sàn. TMĐT mở ra “sân chơi công bằng” cho mọi người.
(4) Giao hàng trong 1 giờ sẽ trở thành chuẩn mới
Sự phát triển của kho mini, dark store, fulfillment theo chi nhánh sẽ khiến tốc độ giao nhanh đến mức “đặt xong là nghe chuông”.
(5) Người dùng đòi hỏi tính minh bạch cao hơn
Không chỉ chọn theo giá, họ chọn theo:
-
nguồn gốc rõ ràng
-
hình ảnh chân thực
-
đánh giá thật
-
chính sách đổi trả minh bạch
Doanh nghiệp nào tối ưu minh bạch, doanh nghiệp đó thắng.
5. Kết luận: TMĐT – Giờ đã là “thói quen diện rộng” của người Việt
Biểu đồ chỉ ra một điều quan trọng:
TMĐT tại Việt Nam đã vượt qua giai đoạn phát triển, tiến vào giai đoạn trưởng thành.
Người tiêu dùng mua online nhiều hơn, dễ dàng hơn và… thường xuyên hơn bao giờ hết.
Với doanh nghiệp, đặc biệt là doanh nghiệp nhỏ, đây là thời điểm vàng để:
-
củng cố hiện diện online
-
tối ưu gian hàng và trải nghiệm mua sắm
-
mở rộng kênh bán trên sàn
-
kể câu chuyện thương hiệu một cách chân thật hơn
Trong một thị trường mà 73% người tiêu dùng “ghé thăm” TMĐT ít nhất vài lần mỗi tuần, câu hỏi không còn là “Có nên lên sàn không?” mà là:
✨ “Doanh nghiệp của bạn đã đủ sẵn sàng để đón khách online chưa?”
